Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności.
W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. oraz dyrektywy 95/46/WE ("RODO"). W związku z tym chcielibyśmy poinformować o przetwarzaniu Twoich danych oraz zasadach, na jakich odbywa się to po dniu 25 maja 2018 roku. Szczegóły znajdują się tutaj.

Zamknij
  

KOMUNIKAT 14. sierpnia 2019
 

Mija sezon największego zagrożenia ze strony pyłku BYLICY, którego stężenia w powietrzu stopniowo zmniejszają się. Zagrożenie pyłkiem innych roślin zielnych (w tym także silnie alergennych TRAW) jest już niewielkie. W ciągu dwóch dni w powietrzu zarejestrowano natomiast obecność ziaren pyłku AMBROZJI, co oznacza, że rośliny te kwitną już w rejonach położonych na południe i południowy-wschód od Polski. W najbliższych dniach spodziewamy się ŚREDNICH lub nawet WYSOKICH stężeń ziaren pyłku AMBROZJI, jednej z najbardziej alergennych roślin Europy. WYSOKIE zagrożenie utrzymuje się nadal ze strony zarodników grzybów ALTERNARIA i CLADOSPORIUM- na najwyższe stężenia narażone są osoby pracujące przy żniwach i koszeniu traw.

Osoby uczulone na bylicę powinny unikać spożywania selera i ostrych przypraw (papryki) i surowych owoców (także tropikalnych- mango, melon, arbuz, kiwi).

 

 
   AMBROZJA  TRAWY  BYLICA
 
 
  SZCZAW  BABKA
  KOMOSA  POKRZYWA 
 
  CLADOSPORIUM    ALTERNARIA 

 
 
  CZERWONYM zaznaczamy rośliny najbardziej alergenne 
                                                   !  BARDZO WYSOKIE                            ZIELONYM rośliny o mniejszym znaczeniu dla alergików
                                                                                                  BRĄZOWYM alergenne zarodniki grzybów 

 



 LESZCZYNA

 stopień alergenności pyłku: BARDZO WYSOKI, znane są reakcje krzyżowe z pyłkiem leszczyny, brzozy, grabu, dębu i buka

okres kwitnienia: (k.stycznia) luty-marzec (pocz.kwietnia)

 

W Polsce najczęsciej spotykamy najczęściej leszczynę pospolitą. Krzewy te rosną w lasach, zadrzewieniach śródpolnych, często są także uprawiane w ogrodach i parkach.

W Rzeszowie największe skupiska krzewów leszczyny spotykamy w ogródkach działkowych i przydomowych, niektórych parkach (np. park przy ul. Pułaskiego) i w terenach słabo zabudowanych.

 

 

  OLSZA

 stopień alergenności pyłku: BARDZO WYSOKI, znane są reakcje krzyżowe z pyłkiem leszczyny, brzozy, grabu, dębu i buka

 okres kwitnienia: (k.stycznia) luty-pocz.kwietnia

 

W Polsce najczęściej występującym gatunkiem jest olsza czarna. Drzewa te rosną na terenach podmokłych, blisko zbiorników wodnych.

W Rzeszowie duże skupiska olszy spotykamy wzdłuż Wisłoka (bulwary, żwirownia), w starorzeczu Wisłoka (Załęże), a także nad brzegami małych cieków wodnych jak np. Przywra (Baranówka) czy Matysówka (Zalesie).

 


CIS

stopień alergenności pyłku: NISKI; podobne do ziaren pyłku cisa są ziarna pyłku żywotników (tzw. tuji), jałowców i cyprysików, które w Europie południowej są jedną z najczęstszych przyczyn alergii

okres kwitnienia: marzec-pocz.maja

 

Rodzimym gatunkiem jest cis pospolity, obecnie rzadko spotykany w stanie dzikim, zwykle w uprawie.

 

W Rzeszowie, jak i w większości Polskich miast, cis pospolity i jego odmiany sadzone są najczęściej w przydomowych ogrodach i parkach.

 


JESION

stopień alergenności pyłku: ŚREDNI; znane są reakcje krzyżowe z ligustrem i oliwką

okres kwitnienia: (marzec)kwiecień-pocz.maja

 

W Polsce spotykamy 2 gatunki jesionu: wyniosły i pensylwański. Oba gatunki kwitną w stanie bezlistnym i z daleka możemy rozoznać je po bezkształtnych kwiatostanach przypominających "narośla" na gałęziach.

W Rzeszowie drzewa obu jesionu wyniosłego i pensylwańskiego są bardzo liczne. Spotykamy je niemal we wszystkich parkach miejskich, a nierzadko także w zieleni osiedlowej. Na bulwarach nad Wisłokiem spotykamy także jesion wyniosły w odmianie o mocno przewisających gałęziach, przypominający parasol.


WIĄZ

stopień alergenności pyłku: NISKI

okres kwitnieniamarzec-kwiecień

 

W Polsce występują: wiąz szypułkowy, w.polny i w.górski. Drzewa te rosną zwykle w wilgotnych lasach; często sadzone były przy dawnych dworach, pałacach i w parkach.

 

W Rzeszowie wiązy nie są zbyt liczne, a stężenia pyłku w powietrzu zwykle niskie. Drzewa te spotkać możemy przede wszystkim na Lisiej Górze, a także w starszych założeniach parkowych (np. na cmentarzu przy ul. Targowej). 

 


TOPOLA

stopień alergenności pyłku: ŚREDNI, znane są reakcje krzyżowe z pyłkiem wierzby

okres kwitnienia: marzec-kwiecień

 

W Polsce najczęściej spotykamy topolę białą, t.czarną i t.osikę. Rosną nad rzekami i w wilgotnych lasach. Często sadzone są jako aleje wzdłuż dróg i w parkach. W miastach oprócz trzech w/w gatunków spotykane są także topole obcego pochodzenia, głównie tzw. topole balsamiczne.

 

W Rzeszowie topole spotkać możemy w wielu miejscach, praktycznie w całym mieście. Najwięcej rośnie ich nad Wisłokiem, wiele też w zieleni przyulicznej, osiedlowej i parkach.


WIERZBA

stopień alergenności pyłku: ŚREDNI, znane są reakcje krzyżowe z pyłkiem topoli

wierzby są roślinami owadopylnymi, ich pyłek słabo rozprzestrzenia się w powietrzu, dlatego- poza bezpośrednim kontaktem-nie stanowi dużego zagrożenia 

okres kwitnienia: marzec-maj

 

 

Rodzimych gatunków wierzb jest wiele. Okres kwitnienia wierzb jest długi, gdyż różny jest czas zakwitania poszczególnych gatunków. Najwcześniej zakwitającą jest wierzba iwa, dostarczająca jeden z pierwszych pokarmów pszczołom. Dużo później zakwitają np. w.płacząca spotykana często w parkach i ogrodach czy w.biała rosnąca nad brzegami zbiorników wodnych. 

 

W Rzeszowie wierzby spotykamy w przydomowych ogrodach, ogródkach działkowych, a także w zadrzewieniach nad Wisłokiem i mniejszymi zbiornikami wodnymi. 


BRZOZA

stopień alergenności pyłku: BARDZO WYSOKI, znane są reakcje krzyżowe z pyłkiem leszczyny, olszy, grabu, dębu, buka, orzecha włoskiego i jabłoni

okres kwitnienia: (k.marca) kwiecień (pocz.maja)

Pyłek brzozy jest jedną z najczęstszych przyczyn alergii wziewnych w Polsce. Pyłek bardzo dobrze rozprzestrzenia się w powietrzu i może być przenoszony setki, a nawet tysiące kilometrów.

 

Najczęściej spotykanym gatunkiem w Polsce jest brzoza brodawkowata- obecna równie często w naturalnych ekosystemach lasów mieszanych, jak i w sztucznych nasadzeninach w miastach. Jest też jednym z pierwszych gatunków zasiedlających nieużytki, szczególnie miejsca suche. Rzadziej spotykamy brzozę omszoną oraz gatuki brzóz obcego pochodzenia, np. brzozę pożyteczną, której odmiany bardzo chętnie są ostatnio sadzone w terenach zieleni.

W Rzeszowie, podobnie jak w większości polskich miast, brzozy- jako drzewa łatwe w uprawie- sadzone są wszędzie- od zieleni przyulicznej, poprzez parki, cmentarze, po zieleń osiedlową i przydomową. Ponadto, łatwo rozsiewają się, zasiedlając nowe miejsca. Należy pamiętać, że drzewa rosnące solo- dobrze oświetlone i rozłożyste mają najwięcej kwiatostanów- a więc uwalniają najwięcej alergennego pyłku.



GRAB

stopień alergenności pyłku: ŚREDNI, znane są reakcje krzyżowe z pyłkiem leszczyny, olszy, brzozy, dębu, buka

okres kwitnienia: kwiecień (pocz.maja)

 

Grab pospolity jest gatunkiem często występującym w lasach. Sadzony jest także jako drzewo parkowe, bywa stosowany w formowanych żywopłotach- wówczas nie kwitnie.

W Rzeszowie grab nie jest drzewem szczególnie często sadzonym. Czasem spotykamy pojedyncze drzewa w parkach lub zieleni osiedlowej. Liczniej występuje na Lisiej Górze oraz na peryferiach Rzeszowa w niewielkich zagajnikach bądź zdrzewieniach na nieużytkach.


CYPRYSIKOWATE (CUPRESSACEAE)-

ŻYTOWNIKI (TUJE), JAŁOWCE, CYPRYSIKI

stopień alergenności pyłku: NISKI- w Polsce, w krajach Europy południowej oraz w Japonii i niektórych rejonach Ameryki N jest są jedną z najczęstszych przyczyn alergii

okres kwitnienia: marzec-maj

 

Zarówno w Rzeszowie, jak i w całej Polsce żywotniki, jałowce i cyprysiki są często uprawiane w parkach i ogrodach. Ponadto krzewy jałowca pospolitego są spotykane na natruralnych stanowiskach w niektórych pasmach górkich oraz np. na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.


 DĄB

stopień alergenności pyłku: ŚREDNI, znane są reakcje krzyżowe z pyłkiem brzozy, grabu, buka, olszy i leszczyny

okres kwitnienia: połowa kwietnia-połowa maja

W Polsce najczęściej spotykamy 2 gatunki dębu: dąb szypułkowy (gatunek rodzimy) i d.czerwony (gatunek pochodzenia północnoamerykańskiego). Najczęściej rosną w lasach, są też sadzone w parkach, szczególnie duże okazy spotykamy w starych parkach przydworskich bądź przypałacowych.

W Rzeszowie największe skupisko dębów znajduje się na Lisiej Górze, sporadycznie spotykamy je w parkach, ale nie są zbyt liczne. Pyłek dębu występujący w naszym mieście pochodzi także z okolicznych lasów, w których bardzo często sadzony jest dąb czerwony (głównie na północ od Rzeszowa) lub naturalnie występuje dąb szypułkowy (rejony na półudnie od Rzeszowa).


BUK

stopień alergenności pyłku: ŚREDNI, znane są reakcje krzyżowe z pyłkiem brzozy, grabu, dębu

okres kwitnienia: koniec kwietnia-maj

 

Rodzimym gatunkiem jest buk pospolity. Tworzy on lasy bukowe i bukowo-jodłowe w całych Karpatach i w paśmie Pogórza. Brak naturalnych stanowisk w centralnej Polsce, natomiast w Wielkopolsce i na Mazurach jest składnikiem mieszanych lasów niżowych. Obecnie sadzony w parkach i ogrodach, glównie w odmianach (np. o purpurowych liściach). Trudno zauważyć pylenie buka, gdyż kwitną dopiero kilkudziesięcioletnie bardzo wysokie drzewa, a  kwiaty umieszczone są wysoko na wierzchołkach koron.

W Rzeszowie drzewa bukowe są nieliczne. Pyłek buka w naszym mieście pochodzi nie tylko z drzew rosących w parkach, ale także przybywa do nas z okolicznych lasów, przypuszczalnie w znacznej mierze z południowych rejonów podgórskich.


SOSNA

stopień alergenności pyłku: NISKI, ale ziarna pyłku są duże i często powodują mechaniczne podrażnienie dróg oddechowych

okres kwitnienia: (k.kwietnia) maj

 

W polskich lasach spotykmy glównie sosnę pospolitą. Lasy sosnowe rosną głównie  na glebach lekkich, a ponadto sosny często kolonizują nieużytki  o słabym (głównie piaszczystym) podłożu. W ogrodach i miejskich terenach zieleni uprawia się także inne gatunki sosny, głównie sosnę czarną, bardzo odporną na miejskie zanieczyszczenia gleby i powietrza.

W Rzeszowie, a także na całym Podkarpaciu sosny nie występują aż tak licznie, jak np. w Wielkopolsce czy nad morzem. Stanowią jednak pewną domieszkę w okolicznych lasach, a sosna czarna jest bardzo chętnie sadzona w miejskich terenach zieleni. Drzewa te możemy spotkać na prawie każdym rzeszowskim osiedlu, a także w pasach zieleni wzdłuż ruchliwych ulic naszego miasta.



 TRAWY (rodzina Poaceae)

stopień alergenności pyłku: BARDZO WYSOKI

zanotowano reakcje krzyżowe z pyłkiem brzozy

okres kwitnienia: k.kwietnia-wrzesień

 

Większość rodzajów należących do rodziny traw posiada silnie alergenny pyłek. Są wśród nich zarówno dziko rosnące na łąkach jak np. rajgras, kupkówka, życica, wiechlina, a także trawy uprawne- głównie żyto i kukurydza. Największe stężenia pyłku traw notujemy w maju i czerwcu kiedy intensywnie kwitną łąki oraz uprawy żyta. 

 

W Rzeszowiepodobnie jak w innych polskich miastach trawy w parkach i na skwerach zwykle są koszone zanim zakwitną. Należy jednak pamiętać, że wiele z nich porasta miejsca ruderalne (nieużytkowane), a także brzegi rzek, gdzie nie są koszone i swobodnie kwitną. Ziarna pyłku traw są łatwo transportowane, a więc mimo intensywnego koszenia wysokie stężenia pojawiają się w mieście, a ich przyczyną jest transport pyłku z okolicznych upraw zbóż oraz łąk.

Uwaga! Na wyższe stężenia pyłku traw narażone są osoby mieszkające poza miastem, szczególnie w sąsiedztwie łąk i upraw żyta.

 


 SZCZAW

stopień alergenności pyłku: ŚREDNI

okres kwitnienia: maj-wrzesień (najobficiej maj-lipiec)

 

Szczaw najczęściej spotykamy na łąkach oraz przydrożach. Często spotykany także jako chwast w ogrodach. Najbardziej rozpowszechnionymi w Polsce są: szczaw zwyczajny i sz. polny. W górach zagrożenie dla alergików stanowi szczaw górski. Na działanie pyłku szczególnie narażone są osoby mieszkające poza dużymi miastami.

 

W Rzeszowie szczaw rośnie na nieużytkach, na pasach zieleni przy ulicach, w parkach, nad Wisłokiem.

 


BABKA

stopień alergenności pyłku: ŚREDNI

okres kwitnienia: maj-wrzesień (głównie czerwiec-lipiec)

 

W Polsce najczęściej spotykanymi gatunkami są: babka lancetowata, b. większa i b. średnia. Spośród nich największe znaczenie alergenne ma babka lancetowata. Należy pamiętać, że babki są także cenymi roślinami leczniczymi. Podobnie jak w przypadku szczawiu i traw, większe zagrożenie ze strony zieren pyłku babki występuje poza miastem, ale także np. w parkach.

 

W Rzeszowie występuje babka lancetowata i większa; rosną one na nieużytkach, na pasach zieleni przy ulicach, w parkach, nad Wisłokiem.

 


POKRZYWA

stopień alergenności pyłku: NISKI (pomimo bardzo dużych stężeń w powietrzu)

okres kwitnienia: maj-wrzesień

 

Najszerzej rozpowszechnionymi gatunkami pokrzywy są p. zwyczajna i p. żegawka. Rosną one w wilgotnych lasach, zaroślach, nieużytkach, miejscach podmokłych. 

W Rzeszowie kwitnącą pokrzywę spotykamy wszędzie, gdzie nie koszone są zarośla, przydroża i nieużytki. 

 


BYLICA

stopień alergenności pyłku: WYSOKI, znane są reakcje krzyżowe z pyłkiem rumianku, kminku, słonecznika;

osoby uczulone na bylicę powinny unikać spożywania selera i ostrych przypraw (papryki), surowych owoców (także tropikalnych- mango, melon, arbuz, kiwi)

okres kwitnienia: druga połowa lipca-wrzesień

 

W Polsce powszechnie wystęuje bylica pospolita, która jest rośliną wszędobylską- możemy spotakć ją na większości przydroży, nieużytków oraz nad rzekami. Często w północnej Polsce, rzadziej w południowej występuje bylica polna, której kwitnienie przedłuża sezon pylenia bylic nawet do drugiej połowy września. Spośród "pożytecznych" gatunków bylic powszechnie stosowane są: b. piołun (roślina lecznicza), b. estragon (przyprawa).

W Rzeszowie kwitnącą bylicę pospolitą spotykamy wszędzie, gdzie nie koszone są zarośla, przydroża i nieużytki, nawet na niewielkich ich fragmentach. Nierzadko pojawia sie na brzegach Wisłoka.


 KOMOSOWATE

stopień alergenności pyłku: NISKI/ŚREDNI 

(trudno jednoznaczenie ustalić znaczenie kliniczne ze względu na stosunkowo niskie stężenia rejestrowane w Polsce)

okres kwitnienia: (k.czerwca) lipiec-wrzesień

Spośród roślin z rodziny Komosowatych, najpowszechniej występującym gatunkiem w Polsce jest komosa biała. Zasiedla przydroża, nieużytki; często jest chwastem w uprawach zbóż i warzyw. Z komosą spokrewiniony jest szarłat- roślina o podobnych właściwościach alergennych. Różne gatunki szarłatu rozprzestrzeniają się jako chwasty, ale te mogą być także uprawiane (szrłat spożywczy-  surowiec na kaszę bezglutenową).

W Rzeszowie komosa biała i inne gatunki z rodziny komosowatych występują najczęściej w miejscach niekoszonych, ale również w uprawach w ogrodach. Należy pamiętać, że na wyższe stężenia narażone są osoby mieszkające poza miastem. Uwaga na uprawy szarłatu spożywczego! (Polska pd-wsch. i Lubelszczyzna)

 


AMBROZJA

stopień alergenności pyłku: BARDZO WYSOKI

okres kwitnienia: sierpień-wrzesień

Ambrozja bylicolistna jest rośliną zawleczoną do Europy z Ameryki Północnej. Jak do tej pory w Polsce zanotowano nieliczne jej stanowiska (na Śląsku oraz przy granicy z Ukrainą); licznie występuje natomiast w krajach położonych na południe od naszego kraju (głównie Bałkany, Węgry, południowa Francja) oraz na Ukrainie. Pyłek ambrozji jest łatwo transportowany z prądem powietrza. Najwyższe stężenia w Polsce notujemy w drugiej połowie sierpnia i na początku września- przede wszystkim w te dni, kiedy napływa do nas powietrze z południa i południowego wschodu.

W Rzeszowie zagrożenie ze strony pyłku ambrozji jest największe spośród polskich miast, z racji bliskiego sąsiedztwa źródeł pyłku. Liczba dni, w których stężenia osiągają wysokie wartości jest kilkukrotnine wyższa niż np. w Wielkopolsce.

Nasi partnerzy

Tweety na temat @UR_Rzeszow